kapitalizm


  1. tarihsel olarak kapitalizm, tarihsel süreçte birbirilerinden toplumsal-ekonomik yasalar gereğince zorunlu olarak türemiş beş üretim düzeninden dördüncüsü, üç sınıflı toplumun da üçüncüsü ve sonuncusudur. üretim araçlarına sahip olanların üretim araçlarından yoksun bırakılanlara egemenliği kölelik düzeniyle başlamış, feodal düzenden geçerek son ve en büyük aşaması olan kapitalizme dönüşmüştür. bu düzen 17. yüzyılın sonlarına doğru oluşmuştur.

    sermayecilik düzeninde büyün üstyapı kurumları, kapitalizm gereklerine göre belirlenir. bu düzenin güdücüsü "kar" etkenidir, bütün toplum mekanizması bu amaca göre düzenlenir. bu düzenin kaçınılmaz ve uyuşturulmaz çelişkisi de kapitalist-emekçi çelişkisidir. çünkü kapitalist zorunlu olarak, en az geçim-en çok iş saatini gerçekleştirmeye çalışır. bu emekçiye verilecek ücretin mümkün olduğu kadar kısılması ve emekçiden alınacak verimin mümkün olduğu kadar çoğaltılması demektir. ama bunu gerçekleştirmek belli bir çizgiden öteye mümkün değildir. çünkü, emekçinin en az geçimiyle en çok işi, gücüyle sınırlıdır; belli bir çizgiden daha çalışmaya yetmeyeceği gibi , belli bir çizgiden daha az yiyip içmekle de güçten düşer.

    kapitalizm, tarihsel süreçte, sanayi kapitalizminden finans sermayeciliğine dönüşmüştür. kapitalizmin bu yeni aşaması zorunlu olarak emperyalist bir niteliktedir. kapitalizm birikimiyle ilgili olarak sermayenin organik bileşimindeki zorunlu büyüme tekelciliği ve emperyalizmi zorunlu kılmıştır. kapitalizmin bu aşamadaki gelişmesi sanayi ile tarım arasındai sanayinin çeşitli kolları arasında ve çeşitli ülkeler arasında eşit olmayan gelişmeye dayanır. tarihsel özdekçiliğe göre kapitalist üretim düzenin uyuşturulamaz çelişkisi bireysel olanla toplumsal olan arasındaki çatışmadır, üretim araçları bireysel mülkiyette toplanırken emek toplumsallaşmıştır. bu bakımdan üretim ilişkileri üretim güçlerinin gelişmesine engel olmakta ve her ikisi arasındaki uyuşturulmaz çelişki gittikçe keskinleşmektedir.

    (eco 29.04.2014 20:00)

Ekonomi Sözlük - 2013 |

arşiv | duyuru | sitemap

sözlük hiçbir kurumla bağlantılı olmayan birkaç kişi tarafından düşünülmüş bağımsız bir platformdur. sözlük içerisindeki yazıların tüm sorumluluğu yazarlarına aiittir. sözlük bu yazıların doğru olduğu hakkında bir teminat vermez. yazılan yazıların telifi bize ait değildir, çalınız çırpınız ama kaynak gösteriniz.

sözlük sistemi ile geliştirilmiştir.